Engl. version: EXARANK
Đó là cách Bề trên và Trời Phật làm trong sạch dần người tu hành. Nếu vượt qua được thì sẽ được thăng hàm hoặc giáng hàm nếu có lỗi.
Bài này dùng cho cả người tu chùa, tu Thánh và tu tại gia.
Khảo vượt- Exarank (examination for rank) có 2 loại: Nội khảo và Ngoại khảo
Nội khảo: Đó là từ chính bản thân ta. Khi bước vào tu hành thì gặp ốm đau, tai nạn, nhiều điều không may trong cuộc sống... Đó là những oan nghiệp của ta từ những kiếp trước, nay phải trả theo Luật Nhân quả. Điều này có thể dai dẳng bám theo gần hết cuộc đời. Nếu nản chí, không đủ kiên tâm, mà rời bỏ tu luyện thì coi như hỏng việc.
Trong Câu lạc bộ -CLB- Giáo đoàn tu Phật tại gia của GSĐích hầu hết các đệ tử tu lên đến La Hán và Phật trở lên đều phải trải qua Khảo vượt này. Có khi phải chịu rà soạt lại 20- 30 kiếp trước từng phạm tội lỗi gì. Rồi lại còn bị Tà đạo, Tạo phản, Tà mẫu bạo hành dai dẳng. Nhiều người hàm Phật, TP3-9 đang hàng ngày bị bạo hành khốn khổ. Ai không vượt qua được thử thách này thì sẽ thất bại.
Ngoại khảo: Là từ bên ngoài tác động. Khi bước vào đường tu, có thể bị gia đình phản đối, vợ chồng mâu thuẫn, bạn bè xa lánh, cơ quan xem thường, thậm chí bị lên án là mê tín dị đoan, là người không bình thường...
Trong CLB Giáo đoàn của GSĐích, các đệ tử đang làm việc ở các cơ quan thường dễ gặp chuyện này. Sở dĩ như vậy vì chính quyền địa phương nghi ngờ hoạt động tôn giáo lạ. Thực ra đây chỉ là CLB Giáo đoàn tu Phật. Hàng ngày các đệ tử ngồi thiền 15 phút tại nhà, tâm hướng thiện theo chỉ dạy của Đức Phật TCMNi, từ bỏ Tham Sân Si, hướng đến Chân Thiện Nhẫn. Chỉ có thế thôi.
Khảo Vượt còn có Thuận Khảo và Nghịch Khảo.
Thuận Khảo: Là ta đươc may mà sinh lòng tự đắc. Bề trên và Trời Phật có thể cho thăng tiến nhanh, lại đâm ra tự đắc, tưởng mình đã tài giỏi, rồi mải mê với danh Đạo mà quên đi việc tu tâm đời thường. Để tránh việc này, mỗi người tu hành cần tránh cầu vọng, chấp chước, hãnh tiến. Hãy vui mừng trước thành đạt của đồng môn để cổ vũ mọi người.
Hoặc trong cuộc sống gặp nhiều điều may, nhiều thành đạt, buôn bán kinh doanh phát tài, lên chức lên quyền, gia đình hòa thuận, rồi sinh lòng say mê với cuộc sống phàm Trần mà quên đi, không còn kiên tâm tu hành, không thấy thành đạt phàm trần chỉ là được trả lại quả Phúc đã tích góp từ những kiếp trước.
Nghịch Khảo: Có thể Bề trên hoặc Trời Phật không cho lên hàm, lại cho một số bạn đồng tu khác lên nhanh. Thế là sinh ganh ghét, hận đời, chán nản đi tiếp về phái trước, dẫn đến lơ là tu luyện, dần lỏng lẻo, cuối cùng từ bỏ đường tu.
Hoặc khi phát nguyện tu hành thì bị cha, mẹ, vợ, chồng, người thân phản đối, người đời khinh thường, rồi chán nản không thể vượt qua. Hoặc có thể vie ở xa, khó liên lạc giao lưu với các đồng môn để học hỏi, khó gặp thầy để do hàm đẫ đến đâu v.v...
Cho nên mỗi người tu hành cần tự xác định kiên trung tu luyện, không chờ đợi gì hết. Tu là tu, cái gì đến rồi khác đến. Không cần quan tâm đến lời bình của thiên hạ.
Khảo Vượt luôn nhằm vào những mặt yếu của mỗi người để Khảo. Khi bị Khảo thì hãy xác định đó chính là cái yếu mình phải phải qua. Như thế thì mới thành đạt cao trong tu luyện.
Khảo vượt khác Thử thách- Testtra (Training Test).. Khảo vượt là những công đoạn thường xuyên, cứ qua mỗi lần Khảo vượt thì lại lên hàm, hoặc xuống hàm nếu ta có lỗi. Thử thách là một việc lớn hơn và mạnh hơn. Thử thách có thể kéo dài trong suốt quá trình các đệ tử Phật cống hiến, tích tụ tâm thiện. Khi qua giai đoạn này có thể thăng hàm mang tính đặc cách. Cũng có thể do mắc lỗi nặng mà bị giáng hàm rất sâu để thử thách, hoặc do Nghiệp nặng đã đến lúc cho trả. Khi vượt qua được thì lại cho phục chức dần lên trong một thời gian không lâu. Nếu nản chí mà bi quan chán nản, oán trách Bề trên, Trời Phật thì sẽ mất hết. Những người đã tu lên hàm Đức Phật thì không còn Khảo vượt, nhưng Thử thách thì vẫn còn.
Mọi người cần nhớ: Theo Luật Trời, Tu luyện là bổn phận của mỗi người Trần ở kiếp đời này, không phải thích thì làm, không thích thì thôi. Mỗi kiếp đời hãy biết dành một quãng thời gian để tu luyện nâng cao Tỷ lệ tâm linh. Cứ thế tiếp tiếp nhiều kiếp đời thì trí huệ sẽ được khai sáng, con người sẽ tiến đến bậc Chân tiên.
GSĐích- ĐP V.V.Quang